HIỂU ĐÚNG VỀ CHẢY MÁU MŨI – CÁCH XỬ TRÍ VÀ KHI NÀO CẦN ĐI KHÁM?
30/07/2025 8:55:02 SA
Chảy máu mũi là gì?
Chảy máu mũi là tình trạng chảy máu từ mạch máu trong khoang mũi, có thể tự phát hoặc do chấn thương, viêm nhiễm, hoặc bệnh lý nền. Đây là một trong những cấp cứu thường gặp nhất tại chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Chảy máu mũi thường không đe dọa tính mạng, nhưng ở một số trường hợp, đặc biệt là ở người cao tuổi hoặc bệnh nhân có rối loạn đông máu, nó có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu không xử trí kịp thời.
Phân loại chảy máu mũi
Việc phân loại chảy máu mũi có vai trò quan trọng trong xử trí lâm sàng:
a) Chảy máu mũi trước
- Nguồn gốc từ đám rối Kieselbach – nơi hội tụ các nhánh mạch máu nhỏ ở vách ngăn mũi
- Dễ quan sát và dễ cầm máu
- Thường do nguyên nhân cơ học (ngoáy mũi, va chạm), môi trường (khô, nóng), hoặc viêm nhiễm
b) Chảy máu mũi sau
- Xuất phát từ các nhánh sâu như động mạch bướm–khẩu cái hoặc động mạch cảnh ngoài
- Máu thường chảy ra cả trước và xuống họng, khó cầm máu tại nhà
- Gặp ở người lớn tuổi, bệnh nhân tăng huyết áp, hoặc có tổn thương mạch máu lớn
Nguyên nhân chảy máu mũi
a) Nguyên nhân tại chỗ
- Chấn thương (ngoáy mũi, tai nạn, phẫu thuật vùng mặt)
- Viêm mũi, viêm xoang
- Khối u mũi xoang (lành tính hoặc ác tính)
- Dị vật trong mũi (thường gặp ở trẻ em)
- Tổn thương do sử dụng thuốc xịt mũi lâu ngày
b) Nguyên nhân toàn thân
- Tăng huyết áp (một trong những yếu tố nguy cơ lớn)
- Rối loạn đông máu (giảm tiểu cầu, hemophilia)
- Bệnh gan (xơ gan gây giảm yếu tố đông máu)
- Sử dụng thuốc chống đông (aspirin, warfarin, rivaroxaban…)
- Bệnh lý thận mạn tính
- Bệnh lý tim mạch gây tăng áp lực mạch máu
Xử trí ban đầu
- Ngồi thẳng, cúi nhẹ người về trước để tránh nuốt máu
- Dùng tay bóp chặt 2 cánh mũi trong 5-15 phút
- Chườm túi đá hoặc túi nilon đựng đá vụn lên vùng sống mũi
Biến chứng cần lưu ý
- Thiếu máu cấp, tụt huyết áp
- Hít phải máu gây suy hô hấp
- Nhiễm trùng
- Tổn thương mạch máu nặng, cần phẫu thuật
Dự phòng
- Giữ độ ẩm trong phòng, tránh dùng máy lạnh quá mạnh
- Không ngoáy mũi, không hỉ mũi quá mạnh
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết và các bệnh lý nền
- Hạn chế sử dụng thuốc aspirin, NSAIDs nếu không có chỉ định đặc biệt
Chảy máu mũi là triệu chứng phổ biến nhưng không đơn giản. Việc chẩn đoán sớm, đánh giá đúng mức độ và xử trí hợp lý sẽ giúp ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Chảy máu mũi lặp lại kéo dài có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng.