TẦM SOÁT TÌM VI KHUẨN HP BẰNG TEST HƠI THỞ C14

Bài viết được tham vấn y khoa bởi ThS. BS. CK2 Đinh Thị Ngọc Minh - Chuyên khoa Tiêu hóa Gan mật

Vi khuẩn Helicobacter pylori (Hp) là tác nhân thường gặp gây viêm dạ dày, loét dạ dày – tá tràng và có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày. Theo số liệu của Bộ Y tế, khoảng 70% dân số Việt Nam nhiễm Hp.

Vì vậy, phát hiện sớm và điều trị triệt để Hp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa, đồng thời giúp giảm nguy cơ các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày hay ung thư dạ dày.

 📌 Trong các phương pháp chẩn đoán hiện nay, test hơi thở C14 là xét nghiệm được sử dụng phổ biến để phát hiện Hp cũng như đánh giá hiệu quả điều trị sau khi dùng thuốc. Tuy nhiên, xét nghiệm chỉ thực hiện khi có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

1. Test hơi thở C14 là gì?

 Test hơi thở C14 (Urea Breath Test C14) là phương pháp xét nghiệm sử dụng ure gắn đồng vị phóng xạ C14 để phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn Hp trong dạ dày. 

2. Cơ chế hoạt động

 🔸 Vi khuẩn Hp tiết ra enzyme urease giúp trung hòa môi trường axit trong dạ dày để tồn tại. Khi người bệnh uống ure chứa đồng vị C14, enzyme này sẽ phân giải ure thành amoniac và khí CO₂ phóng xạ (¹⁴CO₂). 

 🔸 Khí ¹⁴CO₂ sau đó hấp thu vào máu và được đào thải qua phổi. Bác sĩ sẽ thu thập mẫu hơi thở và phân tích nồng độ khí này để xác định sự có mặt của vi khuẩn Hp. 

3. Ưu điểm của test hơi thở C14

✅ Độ nhạy và độ đặc hiệu cao, khả năng phát hiện Hp gần tương đương nội soi, chính xác hơn nhiều so với xét nghiệm máu. 

✅ Thao tác đơn giản, thời gian nhanh, phù hợp cho nhiều đối tượng. 

✅ Không xâm lấn, không gây đau, người bệnh không cảm thấy khó chịu hay lo lắng như khi nội soi. 

4. Quy trình thực hiện

🔹 Người bệnh uống 1 viên thuốc chứa ure gắn đồng vị C14 cùng khoảng 100 ml nước (không nhai hoặc nghiền viên thuốc). 

🔹 Ngồi yên, hạn chế nói chuyện trong khoảng 15 phút. 

🔹 Sau đó thổi hơi vào túi lấy mẫu theo hướng dẫn: hít sâu bằng mũi, giữ hơi 5–10 giây rồi thở chậm vào túi. 

🔹 Mẫu hơi thở được phân tích và kết quả thường có sau khoảng 30 phút.

5. Lưu ý trước khi thực hiện xét nghiệm

 🔸 Nhịn ăn uống 4–6 giờ trước khi làm xét nghiệm. 

 🔸 Ngưng kháng sinh ít nhất 4 tuần trước khi test. 

 🔸 Ngưng thuốc PPI (ức chế bơm proton) tối thiểu 1 tuần trước khi thực hiện. 

 🔸 Ngưng thuốc Sucralfate ít nhất 2 tuần trước khi xét nghiệm. 

📌 Hiện nay, test hơi thở C14 là phương pháp thuận tiện giúp phát hiện Hp và theo dõi hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, xét nghiệm này chỉ cho biết có hay không sự hiện diện của vi khuẩn Hp, không đánh giá được tình trạng niêm mạc dạ dày hoặc mức độ tổn thương như nội soi. Do đó, một số bệnh lý như viêm nặng, polyp hay khối u đường tiêu hóa trên có thể không được phát hiện. 

 👉 Nếu gặp các triệu chứng như đau thượng vị, đầy hơi, khó tiêu hoặc ợ nóng kéo dài, bạn nên thăm khám bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá và chỉ định phương pháp kiểm tra phù hợp.