19/11/2026 1:38:56 CH
Viêm xoang là bệnh lý Tai Mũi Họng phổ biến, nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể điều trị dứt điểm chỉ bằng thuốc.
Viêm xoang là tình trạng viêm niêm mạc lót bên trong các hốc xoang cạnh mũi, thường liên quan đến nhiễm trùng, dị ứng hoặc sự rối loạn thông khí và dẫn lưu dịch trong xoang. Khi niêm mạc xoang bị viêm, phù nề, các lỗ thông xoang có thể bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn, khiến dịch tiết ứ đọng, tạo điều kiện cho tình trạng viêm kéo dài hoặc tái phát.
Ở giai đoạn nhẹ hoặc trong những đợt viêm cấp thông thường, người bệnh có thể cải thiện bằng điều trị nội khoa theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, với những trường hợp viêm xoang mạn tính, tái phát nhiều lần, có tổn thương cấu trúc hoặc xuất hiện biến chứng, phẫu thuật có thể là phương pháp điều trị cần thiết.
Cùng tham khảo những thông tin chia sẻ ở bài viết dưới đây bởi BS.CK1. Lâm Thành Hảo, chuyên khoa Tai - Mũi - Họng tại Hệ thống phòng khám quốc tế CarePlus để hiểu hơn về bệnh cũng như phương pháp điều trị phù hợp cho bệnh này nhé.
NHỮNG TRƯỜNG HỢP NÀO CÓ THỂ ĐƯỢC CHỈ ĐỊNH PHẪU THUẬT XOANG?
Phẫu thuật xoang không được chỉ định đại trà cho tất cả người bệnh viêm xoang. Bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sẽ đánh giá dựa trên triệu chứng, kết quả nội soi mũi xoang, hình ảnh CT scan khi cần thiết và đáp ứng với các phương pháp điều trị trước đó.
Một số trường hợp có thể được cân nhắc phẫu thuật bao gồm:
Viêm xoang mạn tính không đáp ứng với điều trị nội khoa
Đây là một trong những chỉ định thường gặp của phẫu thuật xoang.
Người bệnh có các triệu chứng như nghẹt mũi, chảy dịch mũi, đau tức vùng mặt, giảm khứu giác kéo dài từ 12 tuần trở lên. Mặc dù đã được điều trị nội khoa phù hợp, bao gồm các phương pháp như rửa mũi bằng nước muối sinh lý, thuốc xịt mũi chứa corticosteroid và các thuốc khác tùy nguyên nhân, triệu chứng vẫn không cải thiện đáng kể.
Trong trường hợp này, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật nội soi mũi xoang nhằm mở rộng các đường dẫn lưu xoang bị tắc nghẽn, loại bỏ tổ chức bệnh lý và cải thiện thông khí trong các hốc xoang.
Viêm xoang tái phát nhiều lần
Một số người bệnh thường xuyên xuất hiện các đợt viêm xoang cấp trong năm, giữa các đợt có thể cải thiện nhưng bệnh liên tục tái phát.
Nếu các đợt viêm tái phát ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống, đồng thời không kiểm soát được bằng điều trị nội khoa thích hợp, bác sĩ có thể đánh giá khả năng phẫu thuật.
Viêm xoang có polyp mũi
Polyp mũi là những khối mô mềm hình thành do tình trạng viêm mạn tính của niêm mạc mũi xoang. Polyp có thể phát triển trong hốc mũi và các khe mũi, gây cản trở lưu thông không khí và dịch tiết.
Đối với những trường hợp polyp lớn, gây tắc nghẽn đáng kể hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa, phẫu thuật nội soi có thể được chỉ định để lấy bỏ polyp, giải phóng đường lưu thông khí và dịch trong hốc mũi xoang.
Tuy nhiên, polyp mũi có thể tái phát sau phẫu thuật. Vì vậy, người bệnh vẫn cần điều trị kiểm soát viêm và tái khám định kỳ.
Viêm xoang do bất thường cấu trúc giải phẫu vùng mũi
Một số bất thường về cấu trúc giải phẫu có thể góp phần gây cản trở lưu thông khí và dẫn lưu dịch trong hệ thống xoang, chẳng hạn:
Vẹo vách ngăn mũi.
Phì đại cuốn mũi.
Bóng sàng quá phát.
Biến thể giải phẫu vùng khe giữa.
Các bất thường khác gây hẹp đường dẫn lưu xoang.
Khi những bất thường này thực sự liên quan đến triệu chứng và tình trạng viêm xoang, bác sĩ có thể cân nhắc phẫu thuật chỉnh sửa cấu trúc phù hợp. Mục tiêu là khôi phục sự thông thoáng của đường thở và cải thiện khả năng dẫn lưu tự nhiên của các xoang.
Viêm xoang do nấm
Viêm xoang do nấm thường cần can thiệp phẫu thuật để lấy bỏ khối nấm, làm sạch xoang và phục hồi đường dẫn lưu. Đặc biệt, viêm xoang do nấm xâm lấn là tình trạng nguy hiểm, có thể tiến triển nhanh và lan đến các cấu trúc lân cận như ổ mắt hoặc nội sọ.
Viêm xoang gây biến chứng
Đây là nhóm trường hợp cần được đặc biệt lưu ý vì bệnh có thể ảnh hưởng đến các cơ quan quan trọng lân cận.
Mắt và ổ mắt: Viêm mô tế bào quanh ổ mắt, viêm ổ mắt, áp xe ổ mắt, ảnh hưởng đến vận động nhãn cầu và thị lực.
Xương vùng mặt và xương sọ: Viêm xương, viêm tủy xương, đặc biệt là vùng xương trán.
Màng não: Viêm màng não do nhiễm trùng lan rộng.
Não: Áp xe não, viêm não hoặc hình thành ổ mủ ngoài màng cứng, dưới màng cứng.
Hệ thống tĩnh mạch nội sọ: Viêm tắc tĩnh mạch xoang hang.
Tùy từng tình trạng, phẫu thuật dẫn lưu xoang hoặc xử trí ổ biến chứng có thể được thực hiện nhằm kiểm soát nguồn nhiễm trùng và hạn chế tổn thương lan rộng.
PHẪU THUẬT XOANG CÓ GIÚP ĐIỀU TRỊ KHỎI HOÀN TOÀN VIÊM XOANG KHÔNG?
Đây là thắc mắc của rất nhiều người bệnh.
Cần hiểu rằng phẫu thuật xoang chủ yếu nhằm giải quyết các yếu tố gây tắc nghẽn, loại bỏ tổ chức bệnh lý và cải thiện khả năng thông khí, dẫn lưu của hệ thống xoang.
Phẫu thuật có thể giúp cải thiện đáng kể triệu chứng và chất lượng cuộc sống ở những người bệnh có chỉ định phù hợp. Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp đều khỏi bệnh hoàn toàn sau phẫu thuật.
Đặc biệt, ở người bệnh viêm xoang mạn tính có polyp mũi, viêm mũi dị ứng hoặc các bệnh lý viêm đường hô hấp đi kèm, tình trạng viêm vẫn có thể tiếp diễn và bệnh có nguy cơ tái phát.
NHỮNG DẤU HIỆU CẢNH BÁO CẦN ĐI KHÁM NGAY
Người bệnh viêm xoang không nên chủ quan khi xuất hiện những triệu chứng bất thường, đặc biệt là:
Sưng, đỏ vùng quanh mắt.
Đau mắt, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc hạn chế vận động mắt.
Đau đầu dữ dội, khác thường hoặc ngày càng tăng.
Sốt cao kéo dài, tình trạng toàn thân xấu đi.
Cứng gáy, nôn ói, rối loạn ý thức hoặc co giật.
Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo biến chứng nghiêm trọng. Người bệnh cần đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu ngay, không nên tự điều trị tại nhà.
KHÁM VÀ ĐÁNH GIÁ ĐÚNG GIÚP LỰA CHỌN PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ PHÙ HỢP
Không phải cứ viêm xoang kéo dài là phải phẫu thuật. Ngược lại, việc tự ý dùng thuốc kéo dài, lạm dụng kháng sinh hoặc trì hoãn thăm khám khi bệnh có dấu hiệu nặng lên cũng có thể khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Để xác định người bệnh có cần phẫu thuật hay không, bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng có thể thực hiện:
Khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh và các phương pháp điều trị đã sử dụng.
Nội soi mũi xoang để đánh giá tình trạng niêm mạc, polyp, dịch tiết và các bất thường giải phẫu.
Chỉ định chụp CT scan mũi xoang khi cần thiết để đánh giá mức độ tổn thương và lập kế hoạch điều trị.
Đánh giá các bệnh lý đi kèm và những yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Từ đó, bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phù hợp: tiếp tục điều trị nội khoa, theo dõi hoặc cân nhắc phẫu thuật.
ĐỪNG ĐỂ VIÊM XOANG KÉO DÀI LÀM ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG CUỘC SỐNG!
Nếu bạn thường xuyên bị nghẹt mũi, chảy dịch mũi, đau nhức vùng mặt, giảm khứu giác hoặc viêm xoang tái phát nhiều lần, hãy chủ động thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được đánh giá và tư vấn điều trị.
Phát hiện đúng nguyên nhân – lựa chọn đúng phương pháp – điều trị đúng thời điểm là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát bệnh lý viêm xoang hiệu quả.