25/08/2026 4:47:55 CH
Sau kỳ nghỉ hè, bé háo hức quay lại trường lớp, làm quen với lịch sinh hoạt và môi trường mới. Tuy nhiên, những thay đổi về thói quen ăn uống, giấc ngủ, vệ sinh cùng nguy cơ tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh tại trường có thể khiến trẻ dễ gặp các vấn đề tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy.
Khi con bị tiêu chảy, điều quan trọng không chỉ là “cầm tiêu chảy” mà cần bù nước đúng cách, duy trì dinh dưỡng và theo dõi các dấu hiệu cảnh báo để tránh biến chứng mất nước.
Vậy cha mẹ nên chăm sóc trẻ thế nào khi bị tiêu chảy? Những dấu hiệu nào cần đưa trẻ đi khám ngay? Hãy cùng tìm hiểu qua chia sẻ của ThS. BS. Sử Thị Như Ngọc – Chuyên khoa Nhi trong bài viết dưới đây nhé!
TIÊU CHẢY Ở TRẺ LÀ GÌ?
Tiêu chảy được hiểu là tình trạng trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc tóe nước từ 3 lần trở lên trong vòng 24 giờ.
Có thể phân loại:
Tiêu chảy cấp: khởi phát cấp tính và kéo dài không quá 14 ngày.
Tiêu chảy kéo dài: tình trạng tiêu chảy kéo dài trên 14 ngày.
VÌ SAO TRẺ DỄ BỊ TIÊU CHẢY?
Nguyên nhân gây tiêu chảy ở trẻ khá đa dạng, trong đó thường gặp nhất là các bệnh lý nhiễm trùng đường tiêu hóa.
Nhóm nguyên nhân nhiễm trùng:
Virus: Rotavirus, Norovirus, Adenovirus type 40, 41, Enterovirus...
Vi khuẩn: Salmonella, Shigella, Escherichia coli, Campylobacter, Yersinia enterocolitica, Vibrio cholerae...
Ký sinh trùng: Entamoeba histolytica, Giardia intestinalis, Cryptosporidium...
. Nhóm nguyên nhân không do nhiễm trùng:
Tác dụng phụ của một số loại thuốc như kháng sinh, thuốc nhuận tràng.
Dị ứng hoặc không dung nạp thức ăn.
Ngộ độc thực phẩm.
Một số rối loạn hấp thu, tiêu hóa.
Một số bệnh lý khác như viêm ruột liên quan đến hóa trị/xạ trị hoặc bệnh lý ngoại khoa.
CON BỊ TIÊU CHẢY, CHA MẸ NÊN CHĂM SÓC THẾ NÀO?
Khi trẻ bị tiêu chảy, bù nước và điện giải là ưu tiên hàng đầu nhằm hạn chế nguy cơ mất nước. Cha mẹ không nên tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy, kháng sinh hoặc sử dụng lại đơn thuốc cũ cho trẻ.
BÙ NƯỚC VÀ ĐIỆN GIẢI ĐÚNG CÁCH
Cho trẻ uống Oresol (ORS) được pha đúng theo hướng dẫn trên bao bì, từng ngụm nhỏ. Nếu trẻ nôn, có thể tạm ngưng khoảng 10 phút rồi cho uống lại từ từ.
Lượng Oresol tham khảo:
Trẻ dưới 2 tuổi: 50–100 ml sau mỗi lần đi ngoài phân lỏng.
Trẻ từ 2 tuổi trở lên: 100–200 ml sau mỗi lần đi ngoài phân lỏng.
Với trẻ còn bú mẹ, tiếp tục cho trẻ bú và có thể tăng số lần bú.
Với trẻ lớn hơn, có thể bổ sung thêm nước và các loại dịch phù hợp như nước cháo, súp... theo khả năng uống của trẻ. Hạn chế nước ngọt, nước giải khát có gas và các loại đồ uống quá nhiều đường.
KHÔNG NHỊN ĂN KHI TRẺ BỊ TIÊU CHẢY
Cha mẹ nên:
Tiếp tục cho trẻ ăn, chia thành nhiều bữa nhỏ.
Ưu tiên thức ăn mềm, lỏng, dễ tiêu.
Bổ sung thực phẩm giàu kali như chuối và một số loại trái cây phù hợp.
Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, quá ngọt hoặc khó tiêu.
CÓ NÊN TỰ Ý CHO TRẺ DÙNG KHÁNG SINH?
Không phải trường hợp tiêu chảy nào cũng cần dùng kháng sinh.
Nếu trẻ có những dấu hiệu gợi ý nhiễm khuẩn như sốt cao, mệt lả, phân có nhầy máu..., cha mẹ nên đưa trẻ đi khám để bác sĩ đánh giá nguyên nhân và chỉ định điều trị phù hợp.
Nếu được kê kháng sinh, cần dùng đúng thuốc, đúng liều và đủ thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc.
NHỮNG DẤU HIỆU NÀO CẦN ĐƯA TRẺ ĐI KHÁM NGAY?
Phần lớn trường hợp tiêu chảy cấp có thể được chăm sóc và theo dõi tại nhà nếu trẻ vẫn tỉnh táo, uống được và không có dấu hiệu mất nước.
Tuy nhiên, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế khi trẻ có một trong các dấu hiệu:
Mệt mỏi, lừ đừ, khó đánh thức hoặc quấy khóc bất thường.
Đi ngoài phân lỏng nhiều lần hoặc liên tục.
Phân có máu.
Nôn ói nhiều hoặc nôn tái diễn.
Khát nhiều, uống kém hoặc bỏ bú.
Sốt cao kéo dài, không cải thiện.
Có dấu hiệu bất thường khác như khó thở, thở mệt, vã mồ hôi, tay chân lạnh...
Trẻ dưới 6 tháng tuổi bị tiêu chảy.
Trẻ suy dinh dưỡng, béo phì, mắc bệnh mạn tính hoặc có bệnh sử đặc biệt.
Tình trạng không cải thiện sau khoảng 2 ngày chăm sóc và điều trị.
CHỦ ĐỘNG PHÒNG TIÊU CHẢY CHO TRẺ KHI TRỞ LẠI TRƯỜNG
Để hạn chế nguy cơ tiêu chảy và các bệnh lý đường tiêu hóa, cha mẹ nên giúp trẻ hình thành những thói quen vệ sinh đơn giản nhưng quan trọng:
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
Ăn chín, uống sôi và lựa chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh.
Giữ vệ sinh cá nhân, đồ dùng và môi trường sinh hoạt của trẻ.
Gia đình và nhà trường cần đảm bảo nhà vệ sinh sạch sẽ, đạt chuẩn.
Cho trẻ tiêm chủng đầy đủ theo lịch, đặc biệt các vaccine được khuyến cáo phù hợp với độ tuổi.
Đừng để một cơn tiêu chảy làm gián đoạn hành trình đến trường của con! Khi trẻ xuất hiện dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên theo dõi sát và đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá nguyên nhân, tình trạng mất nước và hướng chăm sóc, điều trị phù hợp.
Tại CarePlus, hệ thống dịch vụ Nhi khoa được xây dựng toàn diện, từ khám bệnh, khám sức khỏe tổng quát, khám chuyên sâu đến các dịch vụ xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và tiêm ngừa, hỗ trợ ba mẹ theo dõi sức khỏe, sự tăng trưởng và phát triển của trẻ từ giai đoạn sơ sinh đến tuổi thiếu niên.
Nếu ba mẹ nhận thấy con có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về sức khỏe, tiêu hóa, dinh dưỡng, tăng trưởng hoặc phát triển, hãy đưa trẻ đến thăm khám cùng Bác sĩ Chuyên khoa Nhi để được đánh giá và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp.
CarePlus – Đồng hành cùng ba mẹ, chăm sóc sức khỏe bé yêu trên từng chặng đường khôn lớn.
Đặt hẹn ngay qua hotline miễn phí 1800 6116 để được tư vấn và tận hưởng ưu đãi hấp dẫn.