GIÁ TRỊ CỦA CTA TRONG ĐÁNH GIÁ TOÀN DIỆN BỆNH LÝ MẠCH MÁU SAU TẦM SOÁT BẰNG SIÊU ÂM

Bệnh nhân nam, 75 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp lâu năm và thuộc nhóm nguy cơ tim mạch cao. Qua tầm soát thường quy bằng siêu âm Doppler vùng cổ, bác sĩ ghi nhận tình trạng xơ vữa và hẹp tại một số vị trí thuộc hệ động mạch cảnh. Tuy nhiên, giới hạn vật lý của sóng siêu âm không cho phép khảo sát cấu trúc mạch máu nằm sâu trong lồng ngực (như quai động mạch chủ) hoặc nội sọ. Đứng trước một bệnh nhân có nguy cơ xơ vữa đa mạch máu, bác sĩ lâm sàng quyết định khảo sát kỹ hơn, chỉ định chụp Cắt lớp vi tính mạch máu (CT Angiography - CTA) vùng cổ và ngực.

KẾT QUẢ HÌNH ẢNH CTA: Kết quả CTA không chỉ xác nhận tổn thương trên siêu âm mà còn phát hiện thêm các bệnh lý nghiêm trọng ở vùng giải phẫu mà siêu âm không thể tiếp cận:

• Tại Quai động mạch chủ ngực: Xơ vữa vôi hóa kèm 01 ổ loét xuyên thành động mạch chủ (PAU - Penetrating Atherosclerotic Ulcer) ở mặt ngoài quai động mạch chủ. Kích thước 6,5x4mm.
• Hệ động mạch cảnh - đốt sống (Phải): Động mạch cảnh trong (ICA) xơ vữa vôi hóa đoạn gốc gây hẹp nặng #80% (theo tiêu chuẩn NASCET).
• Hệ động mạch cảnh - đốt sống (Trái):

+ Động mạch cảnh chung (CCA) có tổn thương loét mảng xơ vữa (kích thước ổ loét 3x2mm).
+ Động mạch dưới đòn hẹp #50% đoạn gốc. Động mạch đốt sống hẹp nặng #80% (theo ESCT) tại đoạn V2.

PHÂN TÍCH CHUYÊN MÔN: Việc sử dụng CTA trong trường hợp này mang lại giá trị chẩn đoán mang tính bước ngoặt, cung cấp những cơ sở y khoa vững chắc để định hình lại phác đồ điều trị:

1. Khắc phục "điểm mù" giải phẫu – Phát hiện tổn thương đe dọa tính mạng: Phát hiện quan trọng nhất của CTA là ổ loét xuyên thành (PAU) tại quai động mạch chủ ngực. PAU là một dạng tổn thương thuộc Hội chứng động mạch chủ cấp (Acute Aortic Syndrome - AAS), xảy ra khi mảng vữa ăn thủng lớp áo trong, khoét vào lớp áo giữa. Hình thái "dạng nấm" cho thấy tổn thương đang tiến triển sâu.

• Nếu chỉ dừng lại ở siêu âm vùng cổ, tổn thương này chắc chắn bị bỏ sót. Bệnh nhân có nguy cơ đối mặt với biến cố bóc tách động mạch chủ hoặc vỡ phình mạch với tỷ lệ tử vong rất cao.
• Chuyển hướng điều trị: Nhờ CTA, bệnh nhân lập tức được đưa vào diện theo dõi huyết áp nghiêm ngặt, khảo sát hình ảnh định kỳ và hội chẩn chuyên khoa Ngoại lồng ngực để sẵn sàng can thiệp nội mạch khi có chỉ định.

2. Đánh giá chính xác mức độ hẹp: CTA cho phép đo đạc chính xác mức độ hẹp lòng mạch trên không gian 3D theo tiêu chuẩn quốc tế (NASCET/ESCT). Hình ảnh học ghi nhận hẹp nặng (80%) động mạch cảnh trong phải và động mạch đốt sống trái. Đối với động mạch cảnh trong phải, đây là yếu tố nguy cơ cao gây nhồi máu não (do thuyên tắc vi mạch hoặc giảm tưới máu), cần đối chiếu với tình trạng lâm sàng (có/không có triệu chứng) để xét chỉ định can thiệp tái thông (CEA hoặc CAS). Đối với động mạch đốt sống trái, ưu tiên điều trị nội khoa bảo tồn tích cực; can thiệp nội mạch chỉ đặt ra khi lâm sàng có triệu chứng thiếu máu hệ sống-nền kháng trị.

3. Phân tích đặc tính mảng vữa – Đánh giá nguy cơ thuyên tắc: Độ phân giải không gian cao của CTA giúp phát hiện ổ loét nhỏ (3x2mm) trên mảng vữa động mạch cảnh chung trái. Mảng vữa có loét được phân loại là "mảng xơ vữa không ổn định. Bề mặt loét là nơi rất dễ hình thành huyết khối, dẫn đến nguy cơ nhồi máu não do cơ chế thuyên tắc. Dấu chứng này quyết định việc tối ưu hóa ngay lập tức phác đồ thuốc chống kết tập tiểu cầu và hạ mỡ máu tích cực.

👉 GIÁ TRỊ CỦA CTA TRONG LÂM SÀNG: Siêu âm Doppler là phương tiện sàng lọc đầu tay xuất sắc, an toàn và chi phí thấp. Tuy nhiên, khi siêu âm ghi nhận tình trạng xơ vữa/hẹp mạch máu ở những bệnh nhân có yếu tố nguy cơ tim mạch cao, việc chỉ định CTA là một quyết định lâm sàng thiết yếu.

✨ CTA cung cấp "bản đồ mạch máu" toàn diện từ quai động mạch chủ ngực đến đa giác Willis nội sọ. Sự kết hợp giữa siêu âm và CTA giúp bác sĩ không bỏ sót tổn thương ở các cấu trúc sâu, phân tầng chính xác nguy cơ đột quỵ và cá thể hóa chiến lược điều trị (nội khoa hay can thiệp ngoại khoa), qua đó tối ưu hóa sự an toàn cho người bệnh.

🔔 Nếu Quý khách cần tư vấn và đặt lịch khám, vui lòng liên hệ hotline 1800 6116 hoặc inbox Fanpage CarePlus để được hỗ trợ và đặt lịch khám sớm nhất.